را مانند افرادى كه مريض بوده و اشتهاء به آب و غذا ندارند ، فرض كرده ، و از شهوات امساك كامل داشته باش تا بهبودى پيدا كنى . و در هر لحظه و در هر ساعت منتظر و متوقع شفا يافتن از بيماريهاى معاصى باش . و قلب خود را تطهير كن از هر گونه كدورت و غفلت و ظلمتى كه از حقيقت اخلاص و قصد قرب به خدا مانع مىشود . به يكى از اهل تقوى گفتند كه : تو ضعيف هستى و روزه گرفتن تو را ضعيفتر و لاغرتر مىكند ! جواب داد كه من آن را براى گرفتارى و شدت روزى كه بسيار طولانى است ذخيره مىكنم ، و صبر و تحمل كردن من به طاعت پروردگار متعال آسانتر است از صبر و تحمل عذاب و شدت روز آخرت . [ ( شرح ) ] روزه به طور مستقيم قواى حيوانى و طبيعى را كه سركش شده‌اند ؛ در اثر فشار و محدود كردن معتدل كرده ، و توجه انسان را از مشتهيات نفسانى ( أكل ، شرب ، شهوات نفسانى ، آزادى زبان ) به سير حقيقى و روحانى انسان سوق داده ، و جاذبهء روحانيت را در وجود آدمى زنده كرده ، و دستور سلوك به سوى جهان نور و سعادت انسانى را عملا تعليم مىدهد . آرى روزه يك ماه تمرينى است براى افراد متنبه و خدا پرست كه : از آلودگىهاى تاريك دنيوى و از گرفتارىهاى نفسانى فراغت پيدا كرده ، و به مراحل حقيقت و نور و ايمان توجه نموده ، و به نقاط ضعف و أمراض روحى و ابتلائات و محدوديت خود رسيدگى كرده ، و توفيق بهبودى و نگهدارى و تقوى نفس پيدا كنند . هر كه كاه و جو خورد قربان شود ، هر كه نور حق خورد پران شود ليك از علت در اين افتاده دل ، كه خورد او روز و شب زين آب و گل قوت جبريل از مطبخ نبود ، بود از ديدار خلاق وجود ( [ قسمت دوم از ] متن ) و قال رسول الله ( ص ) قال الله تعالى : الصوم لى و أنا اجزى به . و الصوم يميت مراد النفس و شهوة الطبع ، و فيه صفاء القلب و طهارة الجوارح و عمارة - الظاهر و الباطن و الشكر على النعم و الاحسان الى الفقراء و زيادة التضرع